مقایسه طرحواره های ناسازگار اولیه در میان فعالان حرفه ای ورزش بر حسب جنسیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی ورزشی، استادیار و عضو هیئت علمی، گروه روان‌شناسی ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی، تهران، ایران.

2 دکتری روان‌شناسی ورزشی، استادیار و عضو هیئت علمی، گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، پردیس فاطمه الزهرا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 گروه تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قروه، کردستان، ایران

10.22091/frs.2026.14888.1143

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه طرحواره‌ های ناسازگار اولیه در میان داوران، مربیان و مدیران ورزشی با تأکید بر تفاوت ‌های جنسیتی انجام شد.
روش: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه فعالان حرفه‌ای ورزشی در ایران بود که ۳۵۵ نفر (با ترکیب جنسیتی تقریبا برابر) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه های جمعیت ‌شناختی و طرحواره یانگ (فرم کوتاه ۷۵ سؤالی - YSQ-SF) بود. داده‌ ها با استفاده از نرم‌ افزار SPSS و آزمون‌ های MANOVA، ANOVA و شفه تحلیل شدند.
یافته ‌ها: یافته ‌ها نشان داد که نقش شغلی به ‌طور کلی اثر معناداری بر شدت کلی طرحواره‌ ها نداشت. با این حال، در سطح خرده ‌مقیاس‌ها، مربیان و مدیران در طرحواره‌ های، گوش‌به‌زنگی افراطی/بازداری و معیارهای سرسختانه، نمراتی به‌ شکل معناداری بالاتری نسبت به داوران کسب کردند. از سوی دیگر، جنسیت یک عامل تعیین‌ کننده قوی بود، زنان در طرحواره‌ هایی مانند، نقص/شرم و محرومیت هیجانی و مردان در استحقاق/بزرگ‌منشی، نمرات بالاتری داشتند. طرحواره‌ های وابستگی/اطمینان‌جویی و نقص/شرم به‌طور کلی بالاترین میانگین را در نمونه پژوهش داشتند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ ها حاکی از آن بود که طرحواره‌ های ناسازگار اولیه در محیط ورزشی بیش از آنکه تحت تأثیر نقش شغلی باشد، متاثر از جنسیت و عوامل فرهنگی-اجتماعی است. این نتایج بر ضرورت طراحی مداخلات روانشناختی مبتنی بر جنسیت برای ارتقای سلامت روانی شاغلان در حرفه‌ های ورزشی تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison of Early Maladaptive Schemas among Sports Professionals by Gender

نویسندگان [English]

  • Alireza Aghababa 1
  • rahmanian Zahedeh 2
  • navid mahtab 3
1 Assistant Professor, Department of Sports Psychology, Sport Sciences Research Institute, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Psychology and Counselling Education, Fatemeh Al-Zahra Campus, Farhangian University, Tehran, Iran.
3 Department of Sport Management,Qor.c.,Islamic Azad University,Qorveh,Iran
چکیده [English]

Objective: This study aimed to compare early maladaptive schemas among sports referees, coaches, and managers, with a focus on gender differences.
Methods: In this descriptive-correlational study, 355 sports professionals from Iran, including nearly equal numbers of men and women, were recruited through convenience sampling. Participants completed a demographic questionnaire and the Young Schema Questionnaire-Short Form (YSQ-SF 75-item). Data were analyzed using SPSS, including MANOVA, ANOVA, and Scheffé post-hoc tests.
Results: Overall, professional role (referee, coach, manager) did not have a significant effect on the overall severity of EMSs. However, at the subscale level, coaches and managers scored significantly higher than referees on the ‘Hypervigilance/inhibition’ and ‘Unrelenting standards’ schemas. Gender emerged as a significant determinant: women scored higher on ‘Defectiveness/shame’ and ‘Emotional deprivation’ schemas, while men scored higher on ‘Entitlement/grandiosity’. The ‘Dependence/incompetence’ and ‘Defectiveness/shame’ schemas had the highest mean scores in the sample.
Conclusion: These findings suggest that in sports settings, early maladaptive schemas are influenced more by gender and socio-cultural factors than by professional role. They highlight the need for gender-specific psychological interventions to enhance the mental health of sports professionals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Early Maladaptive Schemas
  • Sports Referees
  • Sports Coaches
  • Sports Managers

مقاله های زودآیند، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405
  • تاریخ دریافت: 17 دی 1404
  • تاریخ بازنگری: 09 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 31 تیر 1405
  • تاریخ انتشار: 31 تیر 1405